Τραγούδια που έγιναν πιο μεγάλα από την ταινία που τα φιλοξένησε
Photo credits
Τραγούδια που ξεπέρασαν την ταινία που τα φιλοξενούσε και έζησαν τη δική τους ζωή
Υπάρχουν ταινίες που φτιάχνονται για να μείνουν, που τις θυμάσαι καρέ-καρέ. Και υπάρχει ταινίες που, χωρίς να το ξέρουν, γίνονται απλώς το πρώτο σπίτι ενός τραγουδιού που είχε άλλα σχέδια. Όχι απαραίτητα γιατί η ταινία ήταν κακή. Αλλά γιατί το τραγούδι ξέφυγε και έζησε τη δική του ζωή.
Δεν μιλάμε για εμπορικές επιτυχίες ή για soundtracks που γράφτηκαν για να «πουλήσουν» συναίσθημα.
Μιλάμε για εκείνες τις σπάνιες στιγμές όπου η μουσική ξεπερνά το πλαίσιο της εικόνας, βγαίνει από την αίθουσα και αρχίζει να ζει αλλού: στα ακουστικά, στα μεγάφωνα, στο σπίτι και στο γραφείο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το τραγούδι δεν «ντύνει» τη σκηνή. Την καταπίνει. Κι όσο κι αν αγάπησες την ταινία, όσο καλτιά κι αν γίνει, στο τέλος μένει κάτι άλλο: τέσσερα, πέντε λεπτά μουσικής που λειτουργούν αυτόνομα, χωρίς εικόνα, χωρίς σενάριο, χωρίς οδηγίες.
Αυτά είναι τα τραγούδια που δεν θυμάσαι επειδή τα άκουσες σε μια ταινία. Τα θυμάσαι -και μετά θυμάσαι ότι κάποτε υπήρχε και μια ταινία γύρω τους.
Perfect Day - Lou Reed
Trainspotting
Το Trainspotting έγινε cult, αλλά το Perfect Day δεν έμεινε εκεί.
Η ειρωνεία του Lou Reed ξεπέρασε την συγκεκριμένη σκηνή και μετατράπηκε σε σύμβολο: μια «τέλεια» που ξέρεις πολύ απλά ότι δεν είναι καθόλου τέλεια.
Το τραγούδι συνεχίζει να κουβαλά μια συναισθηματική βαρύτητα που δεν χρειάζεται εικόνα.
Η ταινία το ανέδειξε, αλλά το κομμάτι ανήκει πια αλλού.
Exit Music (For a Film) - Radiohead
Romeo + Juliet
Γράφτηκε ξεκάθαρα για την ταινία. Κι όμως, κανείς δεν το ακούει πια σαν soundtrack. Το Exit Music έγινε ένα από τα πιο σκοτεινά, φορτισμένα κομμάτια των Radiohead, αποκομμένο από τον Shakespeare και την αισθητική του Baz Luhrmann.
Είναι τραγούδι απόγνωσης, όχι κινηματογραφικής κορύφωσης. Και γι’ αυτό επιβίωσε.
Song to the Siren - This Mortal Coil
Lost Highway
Το Lost Highway του David Lynch είναι σκοτεινό, ερμητικό, δύσκολο. Δεν είναι ταινία που σε παίρνει από το χέρι.
Το Song to the Siren, όμως, δεν χρειάζεται καμία ερμηνεία.
Η εκδοχή των This Mortal Coil ξεφεύγει τελείως από το lynchικό σύμπαν και γίνεται καθαρό συναίσθημα: επιθυμία, απώλεια, κάτι που δεν ειπώθηκε ποτέ. Το τραγούδι επιβιώνει μόνο του -και ίσως είναι ο πιο ανθρώπινος παλμός σε μια ταινία που σκόπιμα κρατά απόσταση.
The End -The Doors
Apocalypse Now
Το Apocalypse Now αποτελεί κινηματογραφικό έπος. Αλλά το The End δεν περιορίστηκε ποτέ στον πόλεμο του Βιετνάμ.
Το τραγούδι των Doors έγινε υπαρξιακός μονόλογος, χρησιμοποιήθηκε ξανά και ξανά, αποξενωμένο από την ταινία.
Η εικόνα το απογείωσε – αλλά η μουσική το έκανε διαχρονικό.
Where Is My Mind? - Pixies
Fight Club
Το Fight Club είναι από μόνο του cult, αλλά το φινάλε του δεν θα είχε την ίδια δύναμη χωρίς το Where Is My Mind?.
Το τραγούδι δεν συνοδεύει απλά την κατάρρευση των ουρανοξυστών – την ερμηνεύει.
Από εκεί και μετά, το κομμάτι των Pixies έπαψε να ανήκει σε μια ταινία. Έγινε ήχος αποσύνδεσης, υπαρξιακής σύγχυσης, εκείνης της στιγμής που όλα γύρω σου μοιάζουν να πέφτουν, αλλά εσύ μένεις εκεί σαν απλός… παρατηρητής.
Σήμερα, το Where Is My Mind? ακούγεται σε άπειρα συμφραζόμενα, τελείως άσχετα με τον Fight Club.
Η ταινία το σύστησε. Η εποχή το κράτησε ζωντανό.
Mad World - Gary Jules
Donnie Darko
Το Donnie Darko αποτελεί μία από τις πιο περίεργα ταινίες, αλλά το Mad World στην εκτέλεση του Gary Jules ξέφυγε εντελώς από το πλαίσιο της ταινίας.
Δεν είναι πια τραγούδι για έναν έφηβο και ένα κουνέλι.
Είναι τραγούδι για την αποξένωση, τη μελαγχολία, την αίσθηση ότι ο κόσμος συνεχίζει με ρυθμούς που δεν μπορείς να ακολουθήσεις.
Το κομμάτι έζησε δεύτερη ζωή: σε ραδιόφωνα, σειρές, προσωπικές στιγμές σιωπής.
Η ταινία του έδωσε το πρώτο φως. Αλλά η μουσική το έκανε καθολικό.
Κάποιες ταινίες γεννούν τραγούδια.
Και κάποια τραγούδια, αργά ή γρήγορα, φεύγουν από το σπίτι τους.
Και ευτυχώς το κάνουν.





